Pieter & Cornelia

De gebeurtenissen (lotgevallen) in het leven van Pieter de Leeuw van Weenen (1810) en Cornelia Lugthart (1812).

Pieter is de eerste die de naam ‘de Leeuw van Weenen’ draagt en hij is daarmee de stamvader van alle navolgende de Leeuw van Weenen’s.
Voor deze website geldt hij dan ook als de 1e generatie.

Achtergrond

De ouders van Pieter waren:

  • Aart van We(e)na (of Weenen) (gedoopt 13-10-1776 tot 20-10-1810)
  • Adriana de Leeuw (gedoop1 25-10-1778 tot 19-3-1811)

Ze trouwden op 18 november 1803 in Middelharnis en kregen vier kinderen, alle te Middelharnis, waarvan er drie jong overlijden.
Alleen het vierde kind Pieter blijft over:

 

Naam

Leeftijd

Geboren

Overleden

1

Pieter

2 mnd

21-7-1804

19-10-1804 (Begr)

2

Kunira (of Kuinira)

3

15-8-1805

12-10-1808

3

Sijtje

1

Ca 6-8-1807

6-10-1808

4

Pieter de Leeuw van Weenen

78

14-3-1810

20-11-1888

Jeugd

Pieter wordt geboren op 14 maart 1810 te Middelharnis als vierde kind van het echtpaar van Wena. Hij is eigenlijk de tweede Pieter in het gezin; de eerste is nog geen drie maanden oud geworden. Ook zijn zusjes zijn dan al overleden (nota bene binnen eenzelfde week!)

Zijn geboorte valt in de zogenaamde ‘Franse tijd’ van 1795 tot 1813. Eerst was Nederland een vazalstaat van Frankrijk (onder koning Lodewijk Napoleon, de broer van keizer Napoleon Bonaparte), maar in 1810 werd Nederland ingelijfd in het Franse Keizerrijk. Hieraan kwam een einde toen Napoleon in 1813 werd verslagen en afstand deed van de troon. Dat jaar keerde de oudste zoon van stadhouder Willem V terug naar Nederland en deze werd in 1815 als Willem I uitgeroepen tot koning der Nederlanden.

Op 1 april 1810 wordt hij in Middelharnis gedoopt met als voornaam ‘Pieter de Leeuw’, omdat zijn beide grootvaders Pieter heten. Hij moest echter vernoemd worden naar de vader van zijn moeder (Adriana de Leeuw). In die tijd was het niet ongebruikelijk om een achternaam bij de voornaam te voegen. Na invoering van de Burgerlijke Stand (1 maart 1811) mocht dit niet meer.

Hij groeit op in Middelharnis als wees. Met zeven maanden overlijdt zijn vader (Middelharnis, 10 okt 1810) en nog geen week na zijn eerste verjaardag ook zijn Moeder (Middelharnis, 19 maart 1811). Ook beide opa’s zijn dan al overleden. Waar en bij wie hij opgroeide weten we niet precies; hij is in ieder geval een tijdlang opgenomen geweest in het weeshuis te Middelharnis. Wanneer hij trouwt zijn alle grootouders in ieder geval al overleden (volgens de trouwakte).

Haventje op Goeree-Overflakkee rond 1910 (mogelijk Middelharnis)

Huwelijk

Pieter trouwt op 25 dec 1831 met Cornelia Lugthart. Hij is dan 21 jaar oud en schippersknecht en zij is 20 (van 17 jan 1812). Ze trouwen in Sommelsdijk, waar Cornelia vandaan komt. Sommelsdijk is het tweeling dorp van Middelharnis. Middelharnis was een vissersdorp en Sommelsdijk daarentegen een agrarisch dorp. Er is dus een redelijke kans dat Cornelia een boerendochter was.

De doopnaam van Pieter wordt bij het huwelijk bij de achternaam gevoegd. De reden is niet helemaal duidelijk. Een vergissing van de Burgerlijke Stand, uitvoeren van de wettelijke regels (van 1811) of een bewuste keuze? Misschien heeft men bij de officiële gelegenheid van het huwelijk gemeend om de wettelijke bepalingen alsnog te gaan volgen en heeft men de voornaam bij de achternaam gevoegd.

Ze gaan voortaan door het leven als echtpaar ‘de Leeuw van Weenen’ en ze blijven sterk verbonden met Middelharnis: kijk maar naar geboorteplaats van de eerste zeven kinderen.

Kinderen

Ze krijgen gedurende 22 jaar in totaal 13 kinderen. Negen van de kinderen worden in Middelharnis geboren, de vier anderen in plaatsen die aan het water liggen. Vier van hun kinderen worden nog geen half jaar oud (1 mnd, 4 mnd, 2 mnd resp 18 dagen igv Dirk).

 

Naam

Leeftijd

Geboren

Te

Kinderen

Overleden

1

Adriana

84

2-11-1832

Middelharnis

 

15-1-1917

2

Jan

1 mnd

29-4-1834

Middelharnis

 

2-6-1834

3

Jan

71

17-8-1835

Middelharnis

11

 

4

Helena

86

4-6-1837

Middelharnis

 

 

5

Cijtje

?

19-2-1839

Middelharnis

 

 

6

Aart

36

14-3-1840

Middelharnis

1

 

7

Pieter

4 mnd

9-4-1842

Middelharnis

 

25-8-1842

8

Pieter

71

26-5-1843

A’dam

3

 

9

Cornelia

2 mnd

7-5-1845

Gouda

 

21-7-1845

10

Cornelis

74

21-5-1846

Middelharnis

14

 

11

Martinus

61

23-3-1849

Middelharnis

5

 

12

Geertruida Maria

75

15-4-1851

R’dam

 

26-1-1927

13

Dirk

18 dg

8-1-1854

Gouda

 

26-1-1854

Slechts van de vijf overlevende zonen weten we van nageslacht: Jan, Aart, Pieter, Cornelis en Martinus. .

Leven

Voorbeeld van een traditionele tjalk

Pieter was, net als eerder de drie generaties voor hem, van beroep schipper. In 1854 voer hij bijvoorbeeld op de Tjalk de Geertruida Maria. Vrij zeker is deze vernoemd naar zijn vijfde dochter.

Ook al hun vijf zonen blijven werkzaam in de binnenvaart (schipper). Van zoon Pieter (*1843) weten we dat hem op 17 juli 1873 Rijnvaartpatent verleend is voor het tjalkschip “De Vijf gebroeders”. Deze naam slaat natuurlijk op de vijf zonen van stamvader Pieter (*1810).

En ook drie volgende generaties in dit familiearchief (Cornelis, Pieter en Hendrik Harber) zullen in de scheepvaart werkzaam blijven.

Meer over zijn afkomst en zijn leven kan nagelezen worden in de publicatie ‘Pieter de Leeuw van Weenen 1810-1888 – Nieuw begin van een oude familie (999-0009)

Overlijden

Zijn vrouw Cornelia overlijdt op 15 jan 1884 te Rotterdam (twee dagen voor haar 72 verjaardag). Pieter overlijdt vier jaar later op 20 november 1888 te Hillegersberg (met 78)

Archiefdocumenten

  • 020-0001Huwelijk (23-12-1770) van Pieter van Weena en Kuniertje Stam (grootouders)
  • 020-0002Doop van zijn vader Aart van Weena (13-10-1776) te Zwijndrecht
  • 020-0003Huwelijk (18-11-1803) van zijn ouders Aart van Weenen en Adriana de Leeuw
  • 101-0001Doop (5-8-1804) van Pieter de Leeuw te Middelharnis
                        (overleden op de leeftijd van 2 maanden; dus niet de stamvader)
  • 104-0001Huwelijk (25-12-1831) van Pieter de Leeuw van Weenen en Cornelia Lugthart